تغییر منو
تغییر منوی شخصی
به سامانه وارد نشده‌اید
Your IP address will be publicly visible if you make any edits.

واپس‌گرایی

از ویکی‌پرولتار
نسخهٔ تاریخ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۱ توسط Kulušbədəs (بحث | مشارکت‌ها) (ساخت مقاله و ترجمهٔ بخش آغازین آن)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
«امپریالیسم و همهٔ واپس‌گرایان همگی ببرهای کاغذی هستند.»

واپس‌گرایی یا ارتجاع چترواژه‌ای‌ست که برای اشاره به ایدئولوژی‌های سیاسی‌ای که هدفشان برپا نگاه داشتن ساختارهای کنونی قدرت است به کار می‌رود. واپس‌گرایی در بافت مارکسیستی یعنی مخالفت و ضدیت با هرگونه جنبش انقلابی، و حمایت از سرمایه‌داری، لیبرالیسم، امپریالیسم، فاشیسم، سلطنت‌طلبی و/یا نظام ارباب‌رعیتی. واپس‌گرایی در تضاد با پیشرفت‌گرایی (یا درکل پیشرفت) است که از نگاه دیالکتیک به سوسیالیسم می‌گراید. فاشیسم شدیدترین گونهٔ واپس‌گرایی‌ست.[۱]

واپس‌گرایان معمولاً محافظه‌کار بوده و برای دورهٔ خاصی از گذشته ارزش فراوانی قائل هستند. برای نمونه، می‌توان از ستایش هنر کلاسیک، فرهنگ سنتی و جذاب بودن اندیشه‌های مذهبی برای‌شان نام برد. بخشی خاصی از واپس‌گرایان مخالف هرچیزی هستند که مدرن شناخته می‌شود، ولی خط قرمز آنان در این زمینه بسته به اینکه تا چه اندازه از نگاه سیاسی به سودشان باشد جابه‌جا می‌شود. از نگاه واپس‌گرایان، مبارزه و دشمنی با کمونیسم و سوسیالیسم دارای بالاترینِ اولویت‌هاست، بااین‌همه، هرگونه جنبش یا باوری که هژمونی و چیرگی فرهنگی و اقتصادی بورژوایی را تهدید کند هدف خصمندگی و ضدیت آنها قرار می‌گیرد. این یعنی مخالفت و ضدیت با جنبش‌های آزادی‌بخش ملی و نژادی، آزادی‌بخش زنان، جنبش‌های حقوق کوییرها، اتحادیه‌های صنفی، هنر و موسیقی مدرن، جنبش‌های فرهنگی، و جنبش‌های قومیتی در کنار دیگر نمونه‌ها.

منبع‌ها[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. ↑ دانشنامهٔ بزرگ شوروی (۱۹۷۵). نسخهٔ سوم. جلد ۲۱. مدخل «Reaction»