More languages
More actions

واپسگرایی یا ارتجاع چترواژهایست که برای اشاره به ایدئولوژیهای سیاسیای که هدفشان برپا نگاه داشتن ساختارهای کنونی قدرت است به کار میرود. واپسگرایی در بافت مارکسیستی یعنی مخالفت و ضدیت با هرگونه جنبش انقلابی، و حمایت از سرمایهداری، لیبرالیسم، امپریالیسم، فاشیسم، سلطنتطلبی و/یا نظام اربابرعیتی. واپسگرایی در تضاد با پیشرفتگرایی (یا درکل پیشرفت) است که از نگاه دیالکتیک به سوسیالیسم میگراید. فاشیسم شدیدترین گونهٔ واپسگراییست.[۱]
واپسگرایان معمولاً محافظهکار بوده و برای دورهٔ خاصی از گذشته ارزش فراوانی قائل هستند. برای نمونه، میتوان از ستایش هنر کلاسیک، فرهنگ سنتی و جذاب بودن اندیشههای مذهبی برایشان نام برد. بخشی خاصی از واپسگرایان مخالف هرچیزی هستند که مدرن شناخته میشود، ولی خط قرمز آنان در این زمینه بسته به اینکه تا چه اندازه از نگاه سیاسی به سودشان باشد جابهجا میشود. از نگاه واپسگرایان، مبارزه و دشمنی با کمونیسم و سوسیالیسم دارای بالاترینِ اولویتهاست، بااینهمه، هرگونه جنبش یا باوری که هژمونی و چیرگی فرهنگی و اقتصادی بورژوایی را تهدید کند هدف خصمندگی و ضدیت آنها قرار میگیرد. این یعنی مخالفت و ضدیت با جنبشهای آزادیبخش ملی و نژادی، آزادیبخش زنان، جنبشهای حقوق کوییرها، اتحادیههای صنفی، هنر و موسیقی مدرن، جنبشهای فرهنگی، و جنبشهای قومیتی در کنار دیگر نمونهها.
منبعها[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ دانشنامهٔ بزرگ شوروی (۱۹۷۵). نسخهٔ سوم. جلد ۲۱. مدخل «Reaction»