تغییر منو
تغییر منوی شخصی
به سامانه وارد نشده‌اید
Your IP address will be publicly visible if you make any edits.

اقتصاد سیاسی

از ویکی‌پرولتار
نسخهٔ تاریخ ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۲ توسط Kulušbədəs (بحث | مشارکت‌ها) (ساخت مقاله و ترجمهٔ بند اول آن)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

اقتصاد سیاسی شاخه‌ای از علوم اجتماعی‌ست که به پژوهش و فهمیدن تولید و توزیع نیازهای مادی و ثروت جامعه‌های بشری می‌پردازد.[۱] اقتصاد سیاسی مستقیماً با بخش فنی تولید مرتبط نبوده و ارتباط اصلی آن با رابطه‌های میان مردم در فرایند تولید و مبادله است.[۲] به گفتهٔ دانشنامهٔ بزرگ شوروی، مرکانتیلیست فرانسوی، آنتوان دو مون‌کرتین بود که در اثر خود، رسالهٔ اقتصاد سیاسی، در ۱۶۱۵ میلادی برای اولین بار از این اصطلاح بهره برد.[۳] در نگاه حامیان آغازین آن، همچون ویلیام پتی و آدام اسمیت، اقتصاد سیاسی شاخه‌ای از اخلاق‌شناسی یا فلسفهٔ اخلاق بود. از نگاه کارل مارکس، که اقتصاد سیاسی را به سوی سرمایه‌داری‌ستیزی توسعه داد، وجهه‌های اخلاقی و اجتماعی آن اهمیت شگرفی داشتند. وی اقتصاد سیاسی را بنا شده بر پایهٔ تاریخ، و وابسته به رابطه‌های طبقاتی می‌دید.

بااین‌همه، با رشد اثبات‌گرایی در سدهٔ نوزدهم میلادی، اقتصاد سیاسی نیز همچون جامعه‌شناسی به‌عنوان شاخه‌ای از علم شناخته شده و محتوای سیاسی آن کم‌اهمیت جلوه داده شد. به‌عنوان واکنشی علیه مارکس و سوسیالیستان ریکاردویی، که اقتصاد سیاسی را علیه بنیان‌گذاران سرمایه‌داری‌دوست آن به کار می‌بردند، «سیاسی» از «اقتصاد سیاسی» ستانده شد و حامیان سرمایه‌داری در این زمینه هم‌اکنون با نام «علم اقتصاد» یا «اقتصاد» از آن یاد می‌کنند. بااین‌حال، کسانی که بخش اجتماعی و تاریخی این مبحث را جدایی‌ناپذیر شناخته، و بیشتر زمان‌ها نظریهٔ اقتصادی حمایت‌کننده از سرمایه‌داری را آکنده از چیزانگاری و آگاهی دروغین می‌دانند، اصطلاح اقتصاد سیاسی را همچنان ترجیح می‌دهند.

منبع‌ها[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. ↑ مرکز اقتصاد آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۵۴)، اقتصاد سیاسی.
  2. ↑ جان ایتون (۱۹۴۹). «Political Economy, A Marxist Textbook». ص ۸.
  3. ↑ دانشنامهٔ بزرگ شوروی (۱۹۷۵). مدخل «Political Economy».